معرفی بزوجیق و ویژگی های آن در دو بخش

بخش اول:
روستای بزوجیق(باقیماندۀ سارای) یکی از روستاهای بخش مرکزی شهرستان هشترود است ، این روستا در دهستان قرانقو واقع گردیده و حدوداً در 40 کیلومتری غرب شهرستان قرار گرفته و فاصله اش تا روستای ذولبین (مرکز دهستان) 21 کیلومتر است.راه ارتباطی بزوجیق با شهرها و روستاهای اطراف به صورت شوسه می باشد.

ویژگی های روستا:
اهالی روستا تماماً از اقوام تورک بوده و به زبان تورکی آذربایجانی تکلم می کنند. همه ساکنان روستا دارای دین اسلام و مذهب شیعه هستند.
روستای بزوجیق از سال 1345 الی 1355 با 159 خانوار، بیشترین تعداد خانوار را در خود جای داده بود. و از تاریخ 1355 الی 1365 با وجود کاهش ده درصدی تعداد خانوار جمعیت بزوجیق به 1004 نفر رسید که در تاریخ بزوجیق بیشترین است.طبق آخرین سرشماری در سال 1390 بزوجیق 52 خانوار و 191 نفر جمعیت دارد.
-روستا از سال 1369 و توسط اداره برق شهرستان و خودیاری اهالی از نعمت برق بهره مند گردیده است.
-آب آشامیدنی بزوجیق از طریق مخزن 50 مترمکعبی به وسیله لوله پلی اتلین تامین می شود.
-در حال حاضر تمامی منازل روستا به خط تلفن خانگی و ثابت مجهز می باشند.
-بزوجیق در زمستان سال 1394 از نعمت گاز بهره مند شد.

قدمت و وجه تسمیه:
تاریخ دقیقی از ایجاد و تشکیل روستا وجود ندارد. به گفته کهنسالان: بزوجیق باقیمانده روستایی به نام سارای است. افرادی که از زلزلۀ سارای، جان سالم به در برده بودند، روستای جدیدی با نام بزوجیق بنا می کنند، دلیل تغییر نام سارای به بزوجیق مجهول است.
سارای روستا یا قلعه ای مهم و به لحاظ قرار گیری در منطقه ای مناسب، دارای اهمیت استراتژیکی بوده است. با ملکه ای به نام «نرگس خاتون» که قطعا تاریخ و فولکلور بسیاری در خود جای داده بود. برخی معتقدند سارای کاروان سرا بوده است.کلمه سار به معنی محکم و استوار، و آی به معنی ماه و درخشان حکایت از دژ درخشان یا بی نظیر است.
 اگر بخواهیم بر فرضیات اکتفا کنیم ، در آن زمان مسیر شهر مراغه به شهرهای دیگر مخصوصاً تهران در نیمه های راه وجود کاروان سرایی را می طلبیده است که محل قرار گیری و فاصله موجود از مراغه می تواند در اثبات این ادعا تاثیر گذار باشد. و فرض دوم که موجب افزایش یقین می شود، لهجه بزوجیقی هاست که بسیار شبیه لهجه مراغه ایست. که وجود این لهجه در بزوجیق نوعی استثناء در بین روستاهای منطقه محسوب می شود. با این دو فرض وجود کاروان سرایی که بیشتر میزبان مردم مراغه بوده است. چالش های ذهنی را به سمت واقعیت امر هدایت می کند.
معنی و وجه تسمیه سارای :
{دهخدا :
 - سارای . (اِخ ) موریس . سردار فرانسوی متولد کارکاسون (1856 - 1929 م .) است . بسال 1914 در جنگ مارن با عنوان فرماندهی قشون سوم فرانسه سهم مهمی داشت . در 1915 بفرماندهی سپاه خاور در جنگ سالونیک شرکت جست . بسال 1914 عنوان کمیسر عالی فرانسه را در سوریه یافت.
- ترکیبی از دو واژه ی ساری+ای به معناهای زرد و ماه که در تورکی تحلیل یافته به سارای تبدیل شده _ماه زرد - ماه شب14. } (به نظر می رسد به دلیل اشتباه لغت نامه دهخدا در درست نشان دادن ترکیب درست سار + آی این معنی درست نباشد ، چون ترکیب کلمه «ساری آی» با «سارای» متفاوت است.البته به دلیل تورکی بودن کلمه سارای قطعا اشتباه دهخدا بدیهی است.)
سار » به معنی محكم ، استوار ، شديد و بی امان می باشد ( ديوان الغات ، ج3 ، ص 181 (.
آی » به معنی ماه(دیکشنری ترکی به فارسی).
در معنای اساطيری می توان « سارای » را « الهه روشنايی » يا « الهه استوار و قدرتمند آفرينش » معني نمود. از لحاظ لغوی نيز می توان آن را به معنی ؛ كاخ شاهان يا بزرگان و خوانين و خانه بزرگ دانست 0 مثال ادبی؛ باياتی : من آشيق هاراييندان / خان گلير ساراييندان / گؤنده بير كرپيج توشور / عومرومون ساراييندان.

بخش دوم:
موقعیت روستا و مختصات آن:
بزوجیق از شرق با روستای قزللو ، از شمال غرب با سعادتلو ، از شمال با دربند ، از غرب با تمتراب و ایده لو ، از جنوب غرب با گنج آباد علیا و سفلی ، از جنوب با کتله کمر، و از جنوب شرق با کول تپه همسایه بوده و مرز مشترک دارد.
مختصات جغرافیایی بزوجیق : ۳۷°۲۶′۳۱″ شمالی ۴۶°۴۶′۵۶″ شرقی

تاریخچه ی آسیاب های بزوجیق:
آسیاب آبی در زمین های آبی بزوجیق، کنار آغالیخ(آقالیق) باغی و شور چیمن. این آسیاب اولین آسیاب ساخته شده در بزوجیق و از نوع آبی بود. کهنسالان بزوجیق تاریخ تأسیس آن را به یاد نمی آورند. گویا قبل از تولد آنها آسیاب تأسیس گردیده بود.
آب این آسیاب از کلبه حس یئری و از طریق کانال با تلاش فراوان به آسیاب منتقل شده و چرخه آسیاب را می چرخاند. آسیاب آبی متعلق به پسر شازده(سابقاً ارباب بزوجیق) به اسم بهمن میرزا و سهمی هم متعلق به امام جمعه ی آن زمان بود. که طبق قرار داد هایی مشخص به اهالی واگذار می شد. حوالی سال 1340 این آسیاب به دلیل سختی ها و مشکلاتی که در به کار انداختن و تأمین آب آن وجود داشت، کاملا از بین رفت و تخریب شد.
حدوداً دو سال طول کشید تا آسیاب های برقی که با موتور های برقی 60 اسب بخار کار می کردند، در بزوجیق بنا شدند. اولین آسیاب ها در داخل روستا توسط مرحوم حسین ندیمی و میرزا احمد فاضلی، برادران داداشی، مهدوی و باقری در بزوجیق ساخته شدند. در آن زمان از روستاهای اطراف نیز مردم برای آرد کردن گندم خود به آسیاب های بزوجیقی می آمدند.
بعد از مدتی کارخانه های آرد سازی در شهرهای اطراف ساخته شدند و کم کم آسیاب های داخل روستا از رونق افتاده و تخریب شدند.


اگر این روز ها اخبار کشاورزی را از شبکه های تلویزیونی و رادیویی یا اینترنت دنبال می کنید، باید خبر مربوط به قطعه بندی زمین های کشاورزی را شنیده باشید. دولت و کارشناسان کشاورزی تصمیم گرفته اند، در روستاهایی که اراضی کشاورزان به صورت پراکنده و دور از هم قرار دارد، طرح قطعه بندی زمین ها را اجرایی کند. این کار بهترین کمک به کشاورزان در راستای کاشت و برداشت است. قطعا کشاورزی که همه زمین های خود را به صورت یکجا در اختیار دارد، می تواند در کاشت و حمل و نقل، راحت تر از کشاورزی که زمین هایش پراکنده است، در هزینه های تولید، بهینه عمل کند.
این طرح در تاریخ خرداد ماه 1395 ارائه شده است.حال 44 سال به گذشته بازگردید ، زمین های روستای بزوجیق در سال 1351 به صورت قطعه در آمده است

کوهول (مغاک)، غارهای دست ساز بشر:
قاضی کوهوللری بزرگترین غار موجود در بزوجیق به حساب می آیند. این غارها از طریق درزهایِ تونلیِ در مانند به هم وصل می شوند. ارتفاع نسبتاً بلندی دارند و دور تا دور با آخور زینت داده شده اند. غارهای دیگری هم هستند که هنوز بعضی از اهالی برای نگهداری دام از آن ها استفاده می کنند. این غارها به دلیل خنک بودن در فصل گرما و همچنین عدم وجود سرما در فصل زمستان کاربرد دارند. تاریخ دقیقی از زمان ایجاد آن ها در دست نیست.به نظر می رسد قبرستان بزوجیق، مکان خاک های حاصل از حفر این غارها باشد .چیزی که مشخص است زحمت و مشقت زیادی است که برای حفر آنها کشیده شده است.ولی افسوس که تکنولوژیِ نامسئولیتی ، ناکفایتی و سُست عنصری ، ضربه های پتک تیره را بر پیکره این آثار باستانی وارد می کند.


#ویژگیهای_بزوجیق
گردآوری و تحقیق از: حسین طاهری


https://t.me/bezujiq